Hoe vissterfte in het bassin voorkomen?

Om ervoor te zorgen dat onze vissen zich goed voelen en gezond blijven in hun vijver, volstaat het niet om ze veel ruimte of voedsel te geven. Er zijn namelijk vier essentiële punten waar u ook rekening mee moet houden.

In dit artikel leggen we uit wat u moet weten om onze vissen zo lang mogelijk in hun vijver te laten leven.

De oorzaak in één oogopslag herkennen

Het gedrag van de vissen en de omstandigheden geven vaak een eerste aanwijzing. Deze tabel vervangt geen wateranalyse, maar helpt u bepalen waar u het beste kunt beginnen.

Ademen uw vissen aan het wateroppervlak? Lees dan ook ons artikel vissen die aan het wateroppervlak naar lucht happen: oorzaken en oplossingen.

Vier essentiële punten voor de veiligheid van uw vissen

1. De vijver beschermen

Wanneer u besluit vissen te houden, moet u alle veiligheidsmaatregelen voor uw vijver goed naleven.

Een eerste reden waarom uw vissen kunnen sterven, is dat ze uit het water springen. Daarmee bedoelen we dat vissen uit hun aquarium of aquaponicsbak kunnen springen. Denk er dus aan om een beschermnet te plaatsen om dit te voorkomen.

2. Zuurstofvoorziening

Het tweede punt is zuurstof. Vissen ademen net als wij en hebben daarom altijd voldoende zuurstof nodig.

⭐ Misschien bent u ook geïnteresseerd in: de lijst met zuurstofplanten voor een evenwichtige vijver

U moet de zuurstofvoorziening verhogen als:

• u veel vissen in de vijver hebt.
• het water warm is: warm water neemt minder zuurstof op, waardoor er minder zuurstof beschikbaar is voor de vissen. Hoe lager de temperatuur, hoe meer zuurstof het water voor uw vissen bevat. Als de temperatuur stijgt, moet u dus zeker extra zuurstof aan het water toevoegen.

's Nachts produceren planten en algen geen zuurstof meer, maar verbruiken ze die juist: vaak is het zuurstofgehalte vlak voor zonsopgang het laagst. Een luchtpomp met luchtsteen, een waterval of een waterstraal die het oppervlak in beweging brengt, helpt het zuurstofgehalte op peil te houden. Raadpleeg onze gids hoe u het water in een vijver van zuurstof voorziet om de juiste methode te kiezen.

3. Controleer de temperatuur van uw vijver

Het derde aandachtspunt is een ongeschikte watertemperatuur. Afhankelijk van de vissoort gelden bepaalde temperatuurrichtlijnen, net als bij mensen. Vissen kunnen maar een bepaalde bandbreedte aan temperaturen verdragen, zowel koud als warm.

⭐ Misschien bent u ook geïnteresseerd in: onze collectie thermometers voor aquaria

Dat hangt uiteraard af van de vissen die u in uw aquarium of bak hebt, of van de vissen die u erin wilt zetten.

Bijvoorbeeld:

• Tilapia's zijn warmwatervissen: ze voelen zich het best bij 25 tot 30 °C, eten minder onder ongeveer 20 °C, stoppen met eten rond 16 °C en dreigen te sterven onder 12 °C.
• Forellen hebben juist koel, zuurstofrijk water nodig: boven ongeveer 20 °C krijgen ze het moeilijk.
• Onze goudvissen en witte vissen verdragen een breed temperatuurbereik: van zeer koud winterwater tot ongeveer 30 °C in de vijver in de zomer, mits sterke temperatuurschommelingen worden vermeden.

Het hangt dus vooral af van de vissoort. Kijk welke temperaturen uw vissen verdragen en controleer of het water binnen dat bereik blijft.

4. Controleer het ammoniakgehalte in uw vijver

Het laatste aandachtspunt is een teveel aan ammoniak in het water. Uw vissen kunnen sterven door een teveel aan ammoniak in het water, en dat gebeurt des te sneller als de pH basisch is.

⭐ Misschien bent u ook geïnteresseerd in: de lijst met zuurstofplanten voor een evenwichtige vijver

Een korte uitleg over de stikstofkringloop

U hebt een aquarium met vissen. De vissen produceren uitwerpselen. Ook overtollig voer vormt afval, dat wordt omgezet in ammoniak, dat zeer giftig is voor vissen, en ammonium, een geïoniseerd molecuul.

Deze omzetting hangt af van de pH: bij een neutrale pH of lager, dus 7 of minder, ontstaat er alleen ammonium. In grote lijnen is dan ongeveer 1% ammoniak aanwezig, wat weinig gevaar oplevert voor onze vissen.

Bij een pH van 8 bestaat daarentegen ongeveer 5 tot 10% van de geproduceerde stoffen uit giftige ammoniak (afhankelijk van de temperatuur); de rest is het minder giftige ammonium. De situatie wordt dus al gevaarlijker voor onze vissen. Het water is dan 5 tot 10 keer giftiger dan bij een pH van 7.

Als deze chemische omzetting plaatsvindt in water met een pH van 9, bestaat 30 tot 50% van de geproduceerde stoffen uit ammoniak en 70 tot 50% uit ammonium. Als we uitgaan van de hoogste waarde, bevat het water bij een pH van 9 dus 50 keer meer giftige stoffen voor uw vissen, namelijk ammoniak, dan bij een pH van 7.

Het is daarom erg belangrijk om de pH in uw aquaria en aquaponicsbakken onder controle te houden en goed te meten, om te voorkomen dat een grote hoeveelheid ammoniak uw vissen doodt.

Een volledige analyse geeft een beter beeld dan één losse meting: ammonium, nitriet, pH en carbonaathardheid (KH) moeten samen worden beoordeeld. In ons artikel hoe u het water van uw vijver analyseert leest u hoe u dat doet.

Wat te doen bij vissterfte?

Als één of meerdere vissen zonder duidelijke oorzaak sterven, onderneem dan deze stappen in deze volgorde om de vissen die overblijven te beschermen:

1. Verwijder de dode vissen meteen: tijdens de ontbinding komt er ammoniak in het water.
2. Voorzie het water zo veel mogelijk van zuurstof: gebruik een luchtpomp, waterstraal of waterval. Dat is veilig en maakt vaak een doorslaggevend verschil.
3. Stop met voeren gedurende één à twee dagen om de hoeveelheid afval te beperken.
4. Analyseer het water: meet ammonium, nitriet, pH, KH en temperatuur.
5. Ververs een deel van het water als het ammonium- of nitrietgehalte hoog is. Gebruik water met een vergelijkbare temperatuur en ververs bij voorkeur meerdere keren kleine hoeveelheden in plaats van alles in één keer.
6. Houd de vissen die het hebben overleefd in de gaten: verschijnen er ziekteverschijnselen (vlekken, beschadigde vinnen, schuren), vraag dan om advies voordat u een behandeling toepast.

De risico's op vissterfte per seizoen

Vissen sterven in juli niet om dezelfde redenen als in januari. Wie weet welk gevaar elk seizoen loert, kan ingrijpen vóór de eerste verliezen en gericht controleren wanneer er een dode vis wordt gevonden.

Vissterfte in de winter: de juiste reflexen

Wanneer het water afkoelt, worden vissen trager, eten ze steeds minder en blijven ze op de bodem, waar het water het minst koud is. Niet de kou zelf zorgt voor de meeste problemen, maar wat er gebeurt onder een gesloten ijslaag: gassen van rottende bladeren en slib kunnen niet meer ontsnappen, en er komt geen zuurstof meer in het water.

• Houd een opening in het ijs met een ijsvrijhouder of een verwarmingselement.
• Sla nooit op het ijs om het te breken : de schokken planten zich voort in het water en zorgen voor veel stress bij rustende vissen.
• Verminder en stop dan met voeren wanneer het water koud wordt: de spijsvertering vertraagt sterk en voer dat niet wordt opgegeten, rot op de bodem. Zie moet u uw vissen in de winter blijven voeren.
• Verwijder dode bladeren vóór de winter : minder rottend materiaal betekent minder gas onder het ijs.
• Plaats de luchtsteen dicht bij het oppervlak, niet op de bodem: de hele waterkolom omwoelen koelt de zone af waar de vissen overwinteren.

Oase IceFree 4 SeasonsHoudt een opening in het ijs zonder te verwarmen, zodat gassen kunnen ontsnappen. Vijver van minstens 80 cm diep.€ 41,96 · Bekijk het product Superfish Anti-IceAntivries-koepel met luchtpomp, voor kleine vijvers tot 1 m³.€ 22,99 · Bekijk het product Hikari Wheat-GermLicht verteerbaar voer voor de overgang naar het koude seizoen.€ 9,60 · Bekijk het product

Voor de volledige lijst met seizoensgebonden handelingen, lees de juiste handelingen voor uw vijver in de winter.

Mijn vissen verdwijnen uit de vijver: wat is er aan de hand?

Vissen die verdwijnen zonder dat er een lichaam wordt gevonden, wijzen zelden op een ziekte. De meest voorkomende oorzaken:

• De reiger : hij vist vroeg in de ochtend of laat op de dag, vaak ongezien. Een ondiepe vijver met open oevers is een makkelijk doelwit. Onze tips om een reiger te verjagen en reigers blijvend uit uw vijver te weren.
• Katten en andere bezoekers : ze vallen vooral kleine vissen aan die dicht bij de rand zwemmen.
• Verstopte vissen : bij koud weer of na stress schuilen vissen in de planten of op de bodem en kunnen ze dagenlang onzichtbaar blijven.
• Een dode vis die niet gevonden wordt : die zinkt vaak naar de bodem voor hij weer bovenkomt. Controleer het water als andere vissen er niet goed uitzien.

Samenvatting

Wat zijn de drie meest voorkomende oorzaken van vissterfte?

• De eerste oorzaak is dat de vis uit het water springt. Plaats daarom een beschermnet boven uw aquarium of vijver.
• De tweede oorzaak is zuurstoftekort. Als er veel vissen in de vijver zitten of het water warm is, stem de watertemperatuur dan af op de vissoort.
• Controleer tot slot de pH van het water: als die te hoog is, kan ammoniak uw vissen doden.

Preventieroutine

• Stem het aantal vissen af op het volume van de vijver: lees hoeveel vissen u in een vijver kunt houden.
• Laat de beluchting in de zomer en tijdens onweersperioden continu draaien.
• Geef niet meer voer dan de vissen binnen enkele minuten opeten.
• Controleer het water regelmatig en altijd na het toevoegen van vissen of tijdens een hitteperiode.
• Onderhoud het filtersysteem zonder alles tegelijk schoon te maken, zodat de nuttige bacteriën behouden blijven.
• Bescherm de vijver met een net als de vissen eruit springen of als er een reiger in de buurt is.

Lees voor een compleet overzicht onze gids de vier pijlers van een evenwichtige vijver.

Veelgestelde vragen

Lees ook