Biofilm en gladde wanden in een natuurlijke zwemvijver: moet je echt alles schoonmaken?

Je strijkt met je hand over de wand van je natuurlijke zwemvijver en die voelt een beetje glad aan? Verschijnt er ondanks perfect helder water een dunne groenachtige of bruinachtige laag op de bodem?

Dit is niet noodzakelijk een teken van een vuile zwemvijver.

In een natuurlijke zwemvijver of zwemvijver worden ondergedompelde oppervlakken snel gekoloniseerd door een grote verscheidenheid aan micro-organismen. Geleidelijk vormen ze wat men een biofilm noemt, of ruimer een perifyton wanneer men alle organismen beschouwt die op ondergedompelde oppervlakken leven.

De eerste reflex zou zijn om deze laag volledig te willen verwijderen.

Toch is de juiste aanpak in een natuurlijke zwemvijver anders:

het doel is niet om de wanden te steriliseren, maar om te voorkomen dat biofilm en organisch materiaal zich overmatig ophopen.

Daarin zit het volledige verschil tussen het schoonmaken van een traditioneel zwembad en het onderhouden van een levend aquatisch ecosysteem.

Wat is de biofilm van een natuurlijke zwemvijver?

Een ondergedompelde wand is nooit echt inert.

Na enkele dagen of weken verschijnen er van nature bacteriën, microalgen, microscopisch organisch materiaal en andere organismen die de oppervlakken geleidelijk koloniseren.

Deze gemeenschap vormt een dunne biologische laag.

Je vindt deze op:

de wanden van de zwemzone, de bodem, de stenen, het grind van de helofytenfilter, de decoratieve elementen en vrijwel alle voortdurend ondergedompelde oppervlakken.

In de biologische filterzone is dit verschijnsel zelfs bijzonder interessant: de micro-organismen die zich op de dragers hebben gevestigd, dragen bij aan de biologische processen in het bassin.

Een natuurlijke zwemvijver zonder enige biofilm zou dus nogal… onnatuurlijk zijn.

Waarom worden de wanden soms erg glad?

Toch moet er onderscheid worden gemaakt tussen een normale biofilm en een overmatige ophoping.

Wanneer de wanden erg glad worden, er een aanzienlijke laag op de bodem verschijnt of de robot extreem snel vol raakt, wijst dit er vaak op dat er veel organisch materiaal door het bassin circuleert of zich daarin ophoopt.

Bladeren, pollen, stof, plantenresten, microalgen en andere deeltjes bezinken uiteindelijk.

Na verloop van tijd voedt deze materie de biofilm en maakt deze dikker.

Ook de temperatuur speelt een belangrijke rol. Wanneer het water opwarmt, neemt de biologische activiteit sterk toe.

Daarom kan een natuurlijke zwemvijver er in het voorjaar perfect schoon uitzien, terwijl de wanden enkele weken later veel gladder worden.

Moet biofilm dan worden verwijderd?

Ja… maar wel doordacht.

Over het algemeen is het noch nodig noch wenselijk om een volledig steriel oppervlak na te streven.

In de zwemzone kan men daarentegen prima een aangenaam aanvoelende bodem en wanden willen behouden.

Het principe bestaat er dus uit de overmatige biofilm mechanisch onder controle te houden en tegelijkertijd de algemene biologische werking van het bassin te behouden.

En vooral om het organische materiaal daadwerkelijk uit het systeem te verwijderen.

Vuil losmaken om het vervolgens enkele meters verderop opnieuw te laten neerslaan, levert weinig op.

Hier wordt de combinatie van mechanische reiniging en biologisch beheer bijzonder interessant.

Onze methode in 3 stappen voor een schoner natuurlijk zwembad

Bij Foudebassin.com werken we liever met drie aanvullende acties:

1. Maak grote ophopingen los.

Wanneer wanden, stenen of bepaalde delen van de bodem zwaar belast zijn met organisch materiaal, kan Aquipond Boost & Clean als een eenmalige behandeling worden gebruikt.

Boost & Clean is geschikt voor natuurlijke zwembaden en helpt organische afzettingen en overmatige biofilm op oppervlakken los te maken.

De aanbevolen dosering is 30 g per m³ water, bij een watertemperatuur boven 15 °C.

Filtratie en circulatie moeten tijdens de behandeling effectief blijven.

Een deel van het materiaal kan vervolgens loskomen of naar boven komen: dit is precies het moment om het te verwijderen.

→ Ontdek Aquipond Boost & Clean

2. Verwijder fysiek wat is losgemaakt

Dit is waarschijnlijk de belangrijkste stap.

Organisch materiaal dat uit het bassin is verwijderd, kan zich niet langer op de bodem afbreken.

Bij een groot natuurlijk zwembad wordt het echter al snel een hele opgave om regelmatig handmatig enkele tientallen vierkante meters schoon te maken.

Een robot die speciaal voor zwemvijvers is ontworpen, kan dan een enorm verschil maken.

De AquaForte BioPool Robot Plus is speciaal ontwikkeld voor natuurlijke zwembaden en biobaden.

De speciale borstels pakken onder andere hardnekkig vuil en biofilm aan, terwijl de zuigfunctie deeltjes op de bodem en op bereikbare oppervlakken verwijdert.

Het doel is dus niet alleen om de bodem er mooier uit te laten zien.

De robot maakt het mogelijk om regelmatig organisch materiaal uit het ecosysteem te verwijderen.

En hoe minder van dit materiaal in het water achterblijft, hoe minder het kan bijdragen aan de vorming van nieuwe afzettingen.

→ Ontdek de AquaForte BioPool Robot Plus

3. Vervolgens het biologische evenwicht ondersteunen

Zodra het grootste deel van de afzetting is verwijderd, houdt het werk daar niet op.

Een natuurlijk zwembad werkt dankzij zijn biologische activiteit.

Dat is precies de rol van Aquipond BactoSwim, ons mengsel van natuurlijke bacteriën dat speciaal bestemd is voor natuurlijke zwembaden en zwemvijvers.

BactoSwim ondersteunt de biologische afbraak van resterende organische stoffen en bevordert de biologische werking van het bassin en de lagunezones.

Hij vervangt de robot dus niet.

En de robot vervangt de biologische activiteit niet.

De twee benaderingen vullen elkaar aan:

de robot verwijdert wat fysiek kan worden verwijderd; de bacteriën ondersteunen het biologische proces van wat in het ecosysteem achterblijft.

→ Aquipond BactoSwim ontdekken

De valkuil: een natuurlijk zwembad net zo steriel willen maken als een chloorzwembad

Dat is waarschijnlijk de meest voorkomende vergissing wanneer men kennismaakt met biologisch zwemmen.

Een natuurlijk zwembad is geen traditioneel zwembad waaruit men simpelweg het chloor heeft verwijderd.

Het is een ecosysteem.

Een lichte biologische film op bepaalde oppervlakken is dus volkomen in overeenstemming met de werking ervan.

Het probleem ontstaat pas echt wanneer de ophoping zo groot wordt dat:

• de wanden worden onaangenaam glad;

• op de bodem ontstaat voortdurend een grote hoeveelheid afzetting;

• de lagunezone raakt sterk belast met organisch materiaal;

• bladeren en plantenresten rechtstreeks in het water ontbinden;

• de robot of de filtratie voortdurend grote hoeveelheden afval verwijderen.

In dat geval is het beter om de totale organische belasting aan te pakken dan het probleem simpelweg te proberen verbergen.

Waarom een klassieke robot niet altijd ideaal is

Niet alle natuurlijke zwembaden hebben dezelfde bekleding als een traditioneel zwembad.

EPDM, natuursteen, leisteen, treden, ondiepe gedeelten en bijzondere vormen komen vaak voor.

Ook door de biofilm kunnen oppervlakken gladder worden dan een traditionele liner.

Daarom geven wij de voorkeur aan robots die speciaal zijn ontworpen voor zwemvijvers en natuurlijke zwembaden.

De BioPool Robot Plus beschikt onder meer over speciale borstels voor de oppervlakken en vervuiling die in dit type bassin voorkomen.

Denk er vóór de aankoop wel aan de geometrie van uw zwembad te controleren: trappen, ondiepe gedeelten, diepteverschillen of beplante zones kunnen het gedrag van elke robot beïnvloeden.

Ons team kan u adviseren aan de hand van enkele foto's van het bassin.

Hoe vaak moet u de robot in een natuurlijk zwembad laten rijden?

Er bestaat geen universele frequentie.

Een zwembad dat door bomen en begroeiing wordt omringd, krijgt veel meer organisch materiaal binnen dan een bassin in een zeer open omgeving.

De frequentie hangt ook af van de watertemperatuur, het gebruik, het oppervlak, het helofytenfilter en de hoeveelheid pollen of bladeren.

Ons advies is eenvoudig:

Wacht niet tot afzettingen van meerdere weken zichtbaar zijn voordat u ingrijpt.

Regelmatig reinigen vraagt doorgaans minder inspanning dan een grondige schoonmaak wanneer de wanden en de bodem al sterk gekoloniseerd zijn.

En hoe zit het met helofytenfilters?

Let op: de aanpak is niet helemaal hetzelfde.

In de zwemzone streeft men doorgaans naar een aangenaam en visueel schoon oppervlak.

In de regeneratie- of filtratiezone dragen oppervlakken die door micro-organismen zijn gekoloniseerd rechtstreeks bij aan de biologische werking.

Het is dus niet de bedoeling om systematisch elke steen of elk grindkorreltje grondig te reinigen.

Het doel is vooral om overmatige ophoping van bladeren, dode plantenresten en organisch materiaal te voorkomen, omdat die de zone geleidelijk kunnen verstoppen.

Een natuurlijk zwembad betekent dus niet dat er geen onderhoud nodig is. Het betekent doordacht biologisch onderhoud.

Boost & Clean + robot + BactoSwim: waarom deze combinatie interessant is

Deze drie oplossingen doen niet hetzelfde werk.

Boost & Clean wordt incidenteel ingezet wanneer de oppervlakken sterk vervuild zijn en helpt afzettingen los te maken.

De AquaForte BioPool-robot verwijdert mechanisch een deel van het aanwezige materiaal van de bodem en de wanden.

BactoSwim ondersteunt vervolgens de biologische activiteit van het natuurlijke zwembad en de afbraak van achtergebleven organisch materiaal.

Deze aanpak lijkt ons veel logischer dan zoeken naar een wondermiddel dat alles kan.

In een natuurlijk zwembad worden de beste resultaten doorgaans bereikt door het volgende te combineren:

preventie + mechanische reiniging + afvoer van afval + biologische activiteit.

Ons advies van Foudebassin.com

Als uw natuurlijke zwembad alleen een dunne biologische laag op de wanden heeft, maar het water helder is en het bassin perfect functioneert, hoeft er niet per se sprake te zijn van een probleem.

Als de oppervlakken daarentegen extreem glad worden, afzettingen zich snel ophopen of u veel tijd besteedt aan het handmatig borstelen van uw zwembad, kan het de moeite waard zijn om uw onderhoudsmethode opnieuw te bekijken.

Begin altijd met het verwijderen van bladeren en grof vuil.

Reinig daarna de bodem mechanisch.

Bij aanzienlijke organische afzettingen kan Boost & Clean helpen bij de grote schoonmaak.

Ondersteun vervolgens het biologische evenwicht met een oplossing voor natuurlijke zwembaden, zoals BactoSwim.

Het doel is niet om een steriel bassin te verkrijgen.

Het echte doel is een levend zwembad… waarin de biologie voor u werkt in plaats van tegen u.

Wilt u weten welk product of welke robot geschikt is voor uw natuurlijke zwembad?

Stuur ons enkele foto's van uw zwembad, de afmetingen, de diepte en het type bekleding.

De experts van Foudebassin.com kunnen u adviseren over de oplossing die het beste bij uw installatie past.

→ Bekijk onze oplossingen voor het onderhoud van natuurlijke zwembaden

---

Veelgestelde vragen

Waarom zijn de wanden van mijn natuurlijke zwembad glad?

Op ondergedompelde oppervlakken vormt zich van nature een dunne biologische laag. Deze kan dikker worden wanneer er veel organisch materiaal en voedingsstoffen in het bassin aanwezig zijn.

Kan biofilm volledig uit een natuurlijk zwembad worden verwijderd?

De biofilm kan in de zwemzone sterk worden verminderd, met name door borstelen en opzuigen, maar zal zich op natuurlijke wijze opnieuw vormen. Sommige gemeenschappen van micro-organismen zijn bovendien essentieel voor de werking van biologische filterzones.

Welke robot moet ik kiezen voor een natuurlijk zwembad?

Kies bij voorkeur een robot die is ontworpen voor zwemvijvers en biobaden. De AquaForte BioPool Robot Plus is onder andere uitgerust met borstels voor natuurlijke oppervlakken en biofilm.

Kan Boost & Clean in een natuurlijk zwembad worden gebruikt?

Ja. Aquipond Boost & Clean is ook bedoeld voor natuurlijke zwembaden. Gebruik het bij 30 g/m³ en een watertemperatuur boven 15 °C. Volg altijd de gebruiksaanwijzing van het product en zorg voor een geschikte circulatie en filtering.

Waarvoor dient BactoSwim?

Aquipond BactoSwim is een mengsel van natuurlijke bacteriën voor natuurlijke zwembaden en zwemvijvers. Het ondersteunt het biologische evenwicht en helpt bij de afbraak van organisch materiaal in het systeem.

Robot of bacteriën: wat moet u kiezen?

De twee hebben niet dezelfde functie. De robot verwijdert de aanwezige materie fysiek uit het bassin, terwijl de bacteriën de biologische processen ondersteunen. In veel installaties is het combineren ervan in een samenhangende onderhoudsstrategie verstandiger dan voor de ene of de andere optie te kiezen.

Aanvullende technische bron: “Natural Swimming Ponds as an Application of Treatment Wetlands — A Review”, Water, 2023.